MKZ

Mond-en-klauwzeer bij runderen

Wat is MKZ

MKZ is een virusziekte die heel erg besmettelijk is. Het komt vooral voor bij evenhoevigen (evenhoevigen hebben een even aantal tenen, aan de 2 middelste tenen zitten hoeven, de 2 buitenste tenen zijn rudimentair aanwezig, rudimentair betekent verminderde functionaliteit) zoals rundvee, varkens, schapen, herten en geiten. MKZ is voor dieren zeer besmettelijk, het is vergelijkbaar met de griep bij mensen. MKZ is (in Nederland) een aangifteplichtige ziekte: een veehouder of dierenarts die deze ziekte vaststelt of vermoedt, is verplicht dit direct bij de overheid te melden. Voor mensen is MKZ niet gevaarlijk, ook voor kinderen, zieken en ouderen is het niet gevaarlijk. Mensen kunnen MKZ wel krijgen, maar dat is zeer zeldzaam. Het is alleen mogelijk door contact met besmet vee, door het drinken van besmette, rauwe (ongepasteuriseerde) melk of het eten van besmet, rauw vlees. Er zijn enkele uitzonderlijke gevallen geweest van mensen die lichte ziekteverschijnselen kregen. Ze hadden pijnloze blaasjes rondom de mond. . Deze verdwenen na enkele dagen vanzelf.

Symptomen

2 tot 12 dagen nadat het dier besmet is met MKZ, ontstaan er blaren in de bek, vooral op de tong, op de uier en de poten. Op de foto hiernaast zie je veel blaren op de poten van een evenhoevige. De dieren zijn heel erg ziek, ze hebben koorts, willen niet meer eten en verliezen veel gewicht, en ze produceren minder melk. 1 tot 2% van de dieren overleeft het virus niet, maar dat is alleen bij volwassen dieren. Bij jonge dieren kan het percentage veel hoger liggen. Koeien hebben het meest last van MKZ. Ze hebben hele pijnlijke blaren op de mond, hoeven en uier. Het is goed dat het maar ongeveer 2 weken duurt voordat ze weer volledig gezond zijn, anders hadden ze een lange tijd pijn. In die 2 weken zijn ze moeilijk handelbaar voor de boeren en kunnen de dieren niet meer aan de machine gemolken worden. Als koeien MKZ hebben gehad, bouwen ze er weerstand tegen op en kunnen ze immuun worden (immuun is dat ze de MKZ niet meer kunnen krijgen of juist veel minder).


Snelle kijk op de symptomen:

  • Blaren in de bek, met name op de tong
  • Blaren op de uieren en op de poten, met name op de kroonranden
  • Dieren zijn ernstig ziek en produceren minder melk dan normaal
  • Ongeveer 1 tot 2% van de besmette koeien sterven
  • De dieren zijn volsterkt onhandelbaar als ze MKZ hebben, en kunnen door de boeren ook niet aan een (melk-)machine worden vast gemaakt
Documentaire: MKZ in Hattem deel 1

Vragen over MKZ

  1. Hoe kunnen dieren besmet worden met MKZ? En hoe kunnen mensen besmet worden?
  2. Na hoeveel dagen ontstaan de blaren op de dieren?
  3. Welk ander symptoom is er naast blaren? Noem er 1.
  4. Bij welke dieren ligt het sterftepercentage hoger als ze besmet zijn? Bij jonge of bij volwassen dieren? Hoeveel procent van de volwassen dieren sterft?
  5. Mening vraag. Hoe zou jij het vinden als MKZ besmettelijk en dodelijk is voor mensen? Wat zouden de maatregelen zijn?

Bronnen

  • Youtube
  • Wikipedia
  • Voedingscentrum met informatie over MKZ
  • Google