Faalangst

Margriet Jager

Wat is Faalangst?

Faalangst is angst voor situaties, waarin je een prestatie moet leveren en/of waarin je beoordeeld wordt. Je bent bijvoorbeeld bang dat het je niet gaat lukken en dat anderen negatief over je zullen denken. Je kunt hierbij denken aan: een presentatie verzorgen, een toets moeten maken, rijexamen doen, een vraag stellen, naar een bijeenkomst gaan waar je niemand kent, enzovoort.


Faalangst zorgt ervoor dat je in die situatie niet kunt laten zien wat je eigenlijk kunt. Je voelt je bijvoorbeeld zenuwachtig, je kunt je minder goed concentreren of je klapt zelfs helemaal dicht. Het zweet breekt je aan alle kanten uit en hoe hard je ook nadenkt, je kunt geen antwoord meer op de vraag bedenken. Of: je wilt iets zeggen in een groep, maar je durft het niet omdat je bang bent dat anderen het niet interessant vinden. Je denkt steeds aan wat een ander van jou zou kúnnen denken.

In deze situaties zullen er vaak allerlei vervelende gedachten door je hoofd gaan, zoals:’ik kan het vast niet’ of ‘ik doe ook nooit iets goed’,’het gaat bij mij toch altijd fout’. Dit levert dan vaak ook vervelende gevoelens op zoals onzekerheid, minderwaardigheidsgevoelens, angst of spanningen.

Ontstaan van faalangst


Om faalangst te kunnen ontwikkelen moet het kind weten wat falen is. Het kind moet om wat voor reden dan ook een keer gefaald hebben.


Opvoeding:
Als bijvoorbeeld 1 van de ouders erg onzeker is kan dit invloed hebben op het kind. Ook kunnen ouders te veeleisend zijn.


Gebrek aan sociale contacten :
Vaak hebben deze kinderen niet goed met hun emoties leren omgaan en elke interactie tussen mensen ervaren zij als bedreigend. Ook nemen ze kritiek zeer serieus hierdoor wordt het zelfbeeld minder.


Verschillen tussen thuis en school:
School is vaak de plaats waar faalangst begint. Het kind moet hier vaak prestaties leveren en zitten in een klas vol met verschillende kinderen. Het ene kind is hier goed in en het andere daarin. Sommige kinderen willen alles goed kunnen doen en ontwikkelen hierdoor faalangst.


Te hoge verwachtingen van het kind:
Ouders maar ook de juf kan te hoge verwachtingen van het kind stellen. Op school moet hij bijvoorbeeld dat ding goed doen van juf voordat hij een stikker krijgt. Ook thuis kan dit zo gaan.


Kenmerken

Wat kun je er aan doen?

Tips voor thuis:

Waardeer niet alleen de prestaties, maar vooral de inspanningen van je kind; hard werken voor een zes is lovenswaardig dan op je sloffen een acht halen.

Niemand is perfect. Laat voelen dat je kind fouten mag maken, ook thuis.

Laat je kind veel taakjes uitvoeren die het aan kan (torens bouwen, boterhammen smeren) en geef positieve reacties. Succes helpt ze geloven in zichzelf.

Stem je verwachtingen af op de capaciteiten van uw kind. Wie voortdurend boven zijn mogelijkheden moet presteren en daarom faalt, raakt gedemotiveerd.

Los vragen en problemen van je kind niet meteen zelf op. Leer je kind vooral hoe het zijn probleem zelf kan oplossen.
Geef het goede voorbeeld: vertel dat jij ook fouten maakt, twijfels hebt en mislukkingen meemaakte.

Vergelijk de prestaties van je kind niet met dat van broers, nichtjes, buren etc.

Zorg voor een goede inspanning-ontspanning-balans. Vermijd te competitieve sport.

School, de huisarts of het consultatiebureau kan u doorverwijzen naar faalangst trainingen.


Wat kun je als PW'er doen?

Zoek samen met ouders hulp en overleg dit met het kind.


  • Geef het kind niet teveel complimenten hij zal dit toch niet geloven, na een tijd zal het kind ook jou niet meer gaan geloven als je teveel 'slijmt'
  • Help het kind bij zijn leerproces door samen die moeilijke puzzel te maken. Ook kun je vertellen dat jij die puzzel alleen ook moeilijk vindt om te maken maar dat ze er samen misschien wel uit zullen komen.
  • Laat het kind weten dat het bij jou terecht kan komen en bouw een vertrouwensband op.