Otpornost

Električna otpornost, provodnost, otpornici

Električna otpornost

Električna otpornost je sposobnost materijala da se protivi proticanju struje.

Oznaka za električnu otpornost je: R a merna jedinica je om:

Za različite materijale različit je i otpor.

Uticaj vrste materijala na veličinu otpora izražava se pomoću specifične otpornosti.

Specifična otpornost označava se grčkim slovom: ρ, a mjerna jedinica je: Ωm

U praksi se umesto Ωm, za specifičnu otpornost koristi jedinica Ωmm2/m

Otpornost provodnika


Električna otpornost (R) zavisi od:



Otpornost raste ako se povećava dužina provodnika, a smanjuje se ako se povećava poprečni presek provodnika.

Provodnost

Recipročna vrednost električne otpornosti naziva se električna provodnost.

Električna provodnost obeležava se sa G, a jedinica za merenje je simens: S


Recipročna vrednost specifične električne otpornosti, naziva se specifična električna provodnost.

Specifična električna provodnost obeležava se Y, a jedinica za merenje je simens po metru: S/m

Zavisnost specifične otpornosti od temperature

Specifična otpornost metala linearno raste sa porastom temperature.


Iz tabele se vidi da najmanju specifičnu otpornost ima srebro, zatim bakar i aluminijum. Zbog ovako dobre provodnosti, bakar i aluminijum se najčešće koriste za izradu električnih provodnika.

Big image

Zavisnost otpornosti od temperature

Obrazac koji pokazuje zavisnost specifične električne otpornosti od temperature dat je na slici iznad.


Koeficijent α se naziva temperaturni koeficijent otpornosti.


Važi i: R=Ro (1+α(T-To))

Otpornici


Elementi konstruisani tako da u električno kolo unesu određenu otpornost, koja je velika u odnosu na otpornost veza i kontakata, nazivaju se otpornicima i obeležavaju se simbolom R.


To su elementi u kojima se električna energija pretvara u toplotnu (elektrotermički uređaji).


Električni otpornici mogu biti:


  • stalne vrednosti
  • promenjive vrednosti (potenciometri)
  • nelinearni otpornici (NTC, varistori, fotootpornici ...)

Obeležavanje otpornika bojama


Na slikama (ispod) prikazan je način obeležavanja otpornika bojama sa 4, 5 i 6 traka.
Big image
Big image