MUSIKA INSTRUMENTALA:ERROMANTIZISMO

FREDERIC CHOPIN, ROBERT SCHUMANN ETA FRANS LISZ

MUSIKA INSTRUMENTALA

Musika instrumentala 1810.urtetik 1880.urtera da, nahiz eta toki askotan XX.mende arte iraun zuen. Musikaren histotiako garai aipagarriena da, orduan sortutako musikagile handiengatik da. Tieck garai hartako musikagile ospetsuena zen.

Erromantizismoan hainbat jenio ospetsu agertu ziren, horien artean: Goya, Delacroix, Goethe...

FREDERIC CHOPIN (1810-1849)

Frédéric François Chopin, Mazobian jaio zen 1810ena eta Parisen hil zen 1849an. Poloniar musikagile eta piano-jotzaile erromantikoa izan zen. Oso egile emankorra izan zen, batik bat pianorako lanak eginez. 1837tik 1847ra oso harreman gatazkatsua eduki zuen George Sand frantziar idazlearekin. Parisen hil zen, tuberkolosiak jota, 39 urte besterik ez zuela.


Oso gaztetan hasi zen pianoa ikasten eta hasieratik erakutsi zituen musikarako dohain bereziak. 1826-1829 bitartean, Varsobiako kontserbatorioan ikasten ari zen. Hemeretzi urterekin Poloniako pianista nagusia zen, eta haren jeniotasuna Mozartenarekin konparatzen zen 1829an Berlinen eta Vienan eman zituen kontzertuak.

ROBERT SCHUMANN (1810-1856)

Robert Schumann alemaniar musikagile erromantikoa izan zen. Pianorako obra poetiko eta lirikoak idatzi zituen 1829-1840 bitartean. Clara Wieck piano-interpretatzaile famatuarekin ezkondu ondoren, liedak konposatu zituen. Orkestrarako musika eta ganbera-musika idatzi zuen, batik bat, 1841taz gero. Konpositore sakona eta sentikorra izan zen, Erromantizismoko hoberenetakoa.

Zuzenbide ikasketak utzi zituen pianoa ondo ikasteko. Hatzak arinago mugitzeko asmatu zuen tresna baten erruz, hatz baten mugimendua galdu zuen. Harrezkero musika eta kritika idazten hasi zen. "Musika Aldizkari Berria" sortu zuen eta musikaz zituen irizpideak argitaratu zituen, baita Brahms eta Mendelssohni zien mirespena adierazi ere. 1838an Clara Wieck, Friedrichen alaba eta pianista famatuarekin ezkondu zen.

FRANZ LISZT (1811-1886)

Franz Liszt 1811.urtean jaio zen Bungenlanden eta 1886.uretan hil zen Bavieran. Lehen piano-kontzertua bederatzi urterekin eman zuen.1848. urtean Weimarko gorteko kapera-maisu izendatu zuten, eta han izan zen 1859 arte. 1821. urtean, Carl Czerny eta Antonio Salieriren ikasle izan zen Vienan.

Mende-erdi batez liluratu zituen Lisztek musikazaleak pianoan zuen abileziagatik. Abiadura izugarria zuen, eta indar handia. Musikagile gisa berrikuntzak egin zituen, eta orkestrarako genero berri bat sortu zuen: poema sinfonikoa.