parkinson

Gerjella & Antje

ziekte van parkinson

Wat is parkinson?
De ziekte van Parkinson is een ziekte van de hersenen.
Bij parkinson ontstaat in de hersenen een tekort aan neurontransmitters dopamine. Dit tekort ontstaat door het afsterven van dopamine producerende zenuwcellen in een gebied van de hersenen (substantia nigra)
Door het tekort aan dopamine word de aansturing van spierbewegingen aangetast en ga je trillen.
Tegelijkertijd worden spieren stijf waardoor het bewegen moeilijker word.

Substantia nigra
Het is een zwarte kern in het middendeel van de hersenen
Bij de ziekte van parkinson werkt de substantia nigra minder goed. Doordat dopamine zenuwcellen zijn afgestorven.

Dopamine (Boodschappenstofje)
Dopamine is neurotransmitter.
Dopamine is een stof die in de hersenen gebruikt word om hersencellen in een bepaald gebied te laten communiceren.

Neurontransmitter
Molecuul dat signalen overdraagt tussen zenuwcellen.

symptomen & behandeling

motorisch:
- tremoren (trillen in rust)
- rigiditeit (stijfheid)
- akinese (langzamer en minder bewegen)
- dysfagie (slikstoornissen)
- obstipatie
- vermoeidheid
- bradykinesie (trager worden van bewegingen)
- gelaatsuitdrukking (masker gelaat)
- moeite hebben met:
- evenwicht
- praten
- schrijven
- ADL
- incontinentie
- verminderde spierkracht
- bloeddruk problemen
- freezing (bevriezing, gevoel hebben alsof je aan de vloer blijft plakken)
psychisch:
- geheugenverlies
- karakterveranderingen
- verlies van cognitie
- gedrag
- gevoel
- emoties
- lerend vermogen
- dwangmatigheid
- slaapstoornissen

Verloop van parkinson
Mensen die nog niet zo lang last hebben van parkinson hebben meestal last van de volgende kernstymptomen aan één kant (bijvoorbeeld alleen aan de rechterkant): tremor, bradykinesie, rigiditeit etc. Na een tijd zal je ook last krijgen van deze klachten aan de andere kant maar meestal blijft eerst de aangedane kant het ernstigst.

Na een aantal jaren kunnen er problemen ontstaan met de balans. Dit kan soms lijden tot invalide. Na verloop van tijd kunnen er nog meer problemen ontstaan. Denk hierbij aan: bloeddrukdaling, problemen met plassen/ontlasting, hallucinaties, cognitieve problemen etc.

De ziekte van parkinson leidt meestal tot een opname in een verpleeg of verzorgingstehuis. Parkinson is niet te genezen. De levensverwachting bij mensen met parkinson is niet korter vergeleken met gezonde mensen.

Behandeling
parkinson is niet te genezen. Wel zijn er behandelingen die de klachten kunnen verminderen waardoor je zelfstandig kun blijven functioneren. omdat er een te kort is aan dopamine zijn er veel medicijnen die dit tekort kunnen opvullen. Een paar medicijnen die je hiervoor kunt krijgen zijn:
Levodopa:
deze stof wordt in de hersenen omgezet in dopamine en vult het tekort aan dopamine weer aan.
Dopamine-agonisten:
deze medicijnen bootsen de werking van dopamine na. Patiënten krijgen ze soms in de eerste fase van de ziekte voorgeschreven, of later in combinatie met Levodopa.
Anti-cholinergica:
door het dopaminetekort krijgt acetylcholine, een andere boodschapperstof in de hersenen, de overhand. Met anti-cholinergica kan dit worden tegengegaan.
Selegeline:
voorkomt de afbraak van dopamine. Deze stof wordt vaak in een vroeg stadium van de ziekte gebruikt of in combinatie met andere medicijnen.

Als de klachten niet minderen en de medicijnen niet voldoende werken kun je een hersenoperatie (strereotaxie) krijgen. Hierbij wordt een specifiek hersengebied uitgeschakeld of gestimuleerd door een zwakstroom waardoor bepaalde klachten verdwijnen.

Revalidatie
Het is mogelijk om naar een revalidatie centrum te gaan.
Bij een groepsrevalidatie krijg je voorlichting over parkinson. Jij en je mede partner leren erkennen wat bij de ziekte hoort. Ook krijg je voorlichting hoe je het beste met de ziekte om kunt gaan. Door sport en bewegen oefen je verschillende oefeningen voor het dagelijkse leven.
Het doel van de revalidatie is advies, voorlichting, maar ook leer je goed te functioneren door middel van de sport en het bewegen.