Erfrecht

Hoofdstuk 8&9

Wat zijn redenen voor een testament?

Het erfrecht heeft een goede regeling voor een echtpaar met kinderen. Maar als de situatie anders is, wil je iemand onterven of iemand juist laten erven, moet je een testament laten opstellen. Je eigen kinderen erven automatisch, maar als je je stiefkinderen, pleegkinderen of samenwoners wil laten erven moet dat staan in een testament. Als je een goed doel of dierbaar persoon wil laten erven wordt er vaak gebruik gemaakt van een legaat. Een kinderloos paar kiest vaak ook voor een testament zodat het geregeld is dat niet alles eerst naar de langstlevende gaat, en als die overlijd alles naar die familie gaat. Een erflater kan ook bewind over (een deel) van zijn nalatenschap instellen. Als je niet wil dat aangetrouwde kinderen iets erven zal je dit in je testament moeten opnemen. In een testament kan je een voogd voor je kind(deren) aanwijzen. Er kan ook een executeur worden aangewezen, dit is iemand die de nalatenschap afhandelt.


Testament

Een testament wordt opgesteld door een notaris. er zijn eisen die voor een testament gelden dit zijn:
- een minimale leeftijd van 16 jaar;
- de testateur moet voldoende in staat zijn om zijn wil te bepalen.

Als een testateur die niet aan de eisen voldoet, wordt het testament nietig verklaard. De akte wordt zowel door de testateur als de notaris ondertekend. Het origineel wordt door de notaris bewaard, de testateur krijgt een afschrift mee. Je mag je testament zo vaak mogelijk veranderen als je wilt. Elk testament wordt ingeschreven bij het CTR, deze registreert alle testamenten zodat een notaris of executeur kan opzoeken of de erflater een testament heeft. als de testateur overlijd, geldt het laatste testament geldt.
http://www.youtube.com/watch?v=_SIrEFR2XaM

Uitleg testament

In de meeste gevallen is een testament duidelijk, maar niet altijd. Soms is een testateur vergeten zijn testament te veranderen naar zijn huidige situatie. Het is een probleem als het testament niet duidelijk is want er moet wel worden geluisterd naar de laatste wil van de erflater. Art. 4:46 BW geeft 3 regels aan voor de uitleg van een testament:
1. Bij de uitleg van het testament moet de rechter trachten te achterhalen welke familierelaties de erflater had, welke relatie hij in het bijzonder mer de erfgenaam had, en in welke relatie de erflater tot de erfgenaam stond toen hij het testament maakte.

2. Uitgangspunt voor de uitleg van het testament is de tekst van het testament zelf. in principe zijn allerlei andere verklaringen en toelichtingen van de erflater of van anderen niet van belang. Alleen als de tekst van het testament absoluut onduidelijk is, mogen verklaringen en daden van de erflater, buiten het testament om, voor de uitleg worden gebruikt.

3. Heeft een erflater zich kennelijk vergist bij het noemen van een persoon of een goed, dan mag er worden afgeweken van de letterlijke tekst van het testament.

Legitieme portie

Zelfs als kinderen zijn onterft, kunnen ze nog een deel van de nalatenschap verkrijgen dit heet legitieme portie. De legitieme portie bedraagt de helft van wat een kind zij hebben gekregen volgens het wettelijk erfrecht. Iemand die recht heeft op een legitieme portie heet legitimaris. Alleen kinderen hebben recht op een legitieme portie. Kleinkinderen hebben bij wijze van plaatsvervulling recht op een legitieme portie in plaats van hun overleden ouder. Een legitieme portie bestaat niet uit goederen maar alleen uit een geld bedrag. Als een ouder in zijn testament geen rekening houdt met de legitieme portie van zijn kinderen, is het testament wel geldig. Berusten de kinderen in het testament, dan krijgen zij niks. Eisen zij bij de erfgenamen hun legitieme portie op, dan moet er rekening worden gehouden met hun rechten en hebben ze recht op een bedrag ter waarde van de helft van hun wettelijk erfdeel. Als er nog een langstlevende ouder is, dan is de legitieme portie pas opeisbaar als ook die ouder overlijdt.

Legaat

Een legaat is een bedrag in geld of een goed dat de erflater in zijn testament toewijst aan een (rechts)persoon. Een legataris heeft niks te maken met de afwikkeling van de nalatenschap of met de schulden van de erflater. Hij heeft alleen een vorderingsrecht op de erfgenamen. Zij moeten hem het genoemde bedrag of goed geven.


Codicil

Op de regel dat alleen een testament het wettelijk erfrecht kan verbreken, geldt één uitzondering. Sommige legaten hoeven niet perse in een testament te worden vastgelegd, dit wordt codicil genoemd. Een codicil is een eigenhandig geschreven, gedateerde en ondertekende brief van de erflater, waarin hij bepaalde, precies beschreven goederen aan iemand legateert. Het voordeel van een codicil is dat het gemakkelijk is te maken en snel kan worden gewijzigd. het nadeel is dat het makkelijk kwijt raakt of door iemand kan worden weggenomen.
Regels codicil:
- Een codicil moet helemaal met de hand geschreven worden;
- Het legateren van geldt is niet mogelijk;
- Het benoemen van een executeur is alleen mogelijk bij een testament en niet via een codicil.


Big image

Gang van zaken na het overlijden

aangifte:
als iemand overlijdt, moet daarvan aangifte van worden gedaan bij de burgerlijke stand van de gemeente waar degene is overleden. Bij de aangifte moet aan de ambtenaar van de burgerlijke stand ook een verklaring van overlijden worden overhandigd.


Bank en giro geblokkeerd:

Op het moment dat de bank kennisneemt van het overlijden van een rekeninghouder, blokkeert de bank de rekening. De rekeningen worden geblokkeerd omdat de bank eerst wil weten wie de erfgenamen zijn. Heeft een rekeninghouder iemand anders een machtiging gegeven om namens hem bankhandelingen te verrichten, vervallen deze bij het overlijden van de rekeninghouder. veel paren hebben één of meerdere rekeningen samen op één naam staan. overlijdt één van de partners, dan is de bank bereid om de rekening(en) open te houden.
Verklaring van erfrecht:

De erfgenamen hebben een verklaring van erfrecht nodig zodat de bank de blokkering opheft. Een verklaring van erfrecht wordt door een notaris opgesteld, en er staat in wie de erfgenamen zijn. De notaris maakt dit op aan de hand van eigen onderzoek. De notaris raadpleegt het CTR voor een testament en waar die zowel is opgemaakt. Daarnaast wordt er ook gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens opgevraagd. Vaak is er na een week tot tien dagen bekent wie de erfgenamen zijn, hierna kan de verklaring van erfrecht af worden gegeven. Als er veel erfgenamen zijn, en ze zijn niet gemakkelijk te vinden kan een verklaring van erfrecht wel één of meer maanden op zich laten wachten.
Boedelvolmacht:

vaak wordt in de verklaring van erfrecht meteen een boedelvolmacht opgenomen. Hiermee machtigen de gezamenlijke erfgenaam een van de erfgenamen om namens hen op te treden.
Boedelregister:

Naar aanleiding van de verklaring van erfrecht wordt er gewezen op het boedelregister. de griffie van de rechtbank houdt een openbaar boedelregister bij, waarin feiten worden aangetekend die voor de rechtstoestand van open gevallen nalatenschappen van belang zijn. Zo wordt onder andere in het boedelregister opgenomen: de naam van de notaris die bij de afwikkeling van de nalatenschap is betrokken, de aanvaarding, de beneficiaire aanvaarding of de verwerping van de nalatenschap.

Big image

Vereffenen van de nalatenschap

Als er eenmaal een verklaring van erfrecht is afgegeven, is duidelijk wie de erfgenamen zijn. nu moet de erfenis worden vereffend. Dit betekend dat de nalatenschap klaar wordt gemaakt voor de verdeling. Als de overledene nog geld aan iemand moest betalen, moet dat op dit moment worden geïnd, is er een legaat dan moet dit worden uitgekeerd, en had de overledene nog schulden dan moeten die worden betaald. Daarna is de omvang van de nalatenschap duidelijk.
Executeur:

In sommige gevallen heeft de erflater in zijn testament een van de erfgenamen of een buitenstaander aangewezen als executeur. Zijn taak is om de nalatenschap te vereffenen. Hij int openstaande rekeningen, betaalt schulden, zorgt dat legaten in de handen komen van de legataris en betaalt de erfbelasting. Vaak zorgt de executeur of voor de begrafenis of crematie. Als de nalatenschap is vereffend, zit de taak van de executeur erop.


Verdelen van de nalatenschap

Is de nalatenschap vereffend, dan staat de omvang van de nalatenschap vast. Op dat moment wordt ook duidelijk wie welk erfdeel krijgt, en kan de erfenis worden verdeeld. Meestal doen erfgenamen dit zelf, tenzij er een executeur/boedelafwikkelaar is. Gaat het om een moeilijke erfenis, dan wordt er vaak een notaris ingeschakeld.
Verdeling vorderen:


Iedere erfgenaam heeft het recht om de verdeling van de nalatenschap te vorderen. Zou één van de erfgenamen weigeren mee te werken aan de verdeling, dan kunnen de andere erfgenamen een vordering tot verdeling instellen bij de rechtbank. Als de rechtbank deze vordering toewijst, kan de rechter de boedel zelf verdelen of verdeling bevelen ten overstaan van een notaris. Meestal wenden erfgenamen zich naar een notaris als ze grote meningsverschillen hebben over de verdeling. De notaris zal een oplossing proberen te zoeken, lukt dit niet dan zullen de erfgenamen dit aan de rechter voor moeten leggen.

Erfbelasting en boedelkosten

Erfgenamen moeten vaak belasting betalen over zijn erfdeel dit wordt erfbelasting genoemd. Iedereen die erft is verplicht aangifte te doen bij de Belastingdienst. In de praktijk neemt de Belastingdienst vaak zelf het initiatief. Wordt de afwikkeling door een notaris gedaan dan zorgt deze vaak ook voor de aangifte. Erfgenamen kunnen uitstel vragen als ze niet binnen het termijn van 8 maanden de aangifte kunnen doen doordat de omvang van de nalatenschap nog niet duidelijk is. In reactie op het aangifteformulier volgt een belastingaanslag waarop het bedrag staat dat de erfgenamen moeten betalen. Als regel geldt hoe dichterbij de bloedverwantschap is, hoe minder erfbelasting er moet worden betaald. Om te beginnen geldt er voor nauwe bloedverwanten een vrijstelling. Valt de erfenis onder deze vrijstelling, dan wordt er helemaal geen erfbelasting geheven.
Vrijstelling:


Niet alleen is voor echtgenoten en (klein)kinderen het tarief voor de erfbelasting lager, er geldt voor hen ook een hogere vrijstelling. De vrijstelling is het bedrag waarover geen erfbelasting hoeft worden betaald.

Positie van samenwoners:

Samenwoners zin juridisch gezien niks van elkaar. zij zouden dus veel erfbelasting moeten betalen als ze van elkaar erven. Hiervoor behandeld erfbelasting partners die minstens vijf jaar samenwonen of die korter samenwonen maar een wederzijdse zorgplicht in een notariële akte hebben op laten nemen, als echtgenoten.

Boedelkosten:

Behalve met erfbelasting krijgen erfgenamen ook met allerlei kosten te maken. Alle kosten die met de nalatenschap te maken heeft zoals, begrafenis of crematie, de notariskosten, taxateur, executeur, worden boedelkosten genoemd. Deze kosten moeten worden betaald uit de nalatenschap.

Een erfenis, wat nu?