Gedrag

Inzichtelijk leren

defenitie

Als het dier in staat is om een nieuw probleem op te lossen door middel van trial-and-error. Hoe hoger de intelligentie van een dier, des te meer inzichtelijke handelingen hij kan uitvoeren.

Waarom inzichtelijk leren?

Dieren moeten zich aanpassen aan de veranderingen van de leefomgeving, zodat ze kunnen overleven. Dit kan zowel individueel als in groepsverband. Individueel zal het dier voorwerpen gebruiken om bij het voedsel te kunnen komen (bijvoorbeeld: aap met een stokje in een termietenheuvel) en in groepsverband zullen ze samen werken. (bijvoorbeeld: leeuwinnen die samen op een prooi jagen)

experiment van wolfgang Kohler

De psycholoog die het meeste onderzoek heeft verricht naar inzichtelijk leren is de Duitser Wolfgang Köhler. Met behulp van experimenten heeft hij onderzocht bij chimpansees of ze in staat waren om in probleemsituaties tot een oplossing te komen door hun inzicht.

Het experiment ging als volgt:

Een aap bevindt zich in een kooi. Boven in de kooi hangt een tros bananen waar de aap niet bij kan en in diezelfde kooi bevinden zich ook kisten. De aap heeft zin in de bananen, dus probeert hij ze te grijpen door er naartoe te springen. Dit lukt hem echter niet. Na een periode van frustratie zal de aap de kisten gebruiken om deze op elkaar te stapelen en zo bij de bananen te geraken. De aap ziet niet meteen een oplossing maar hij begint associaties te maken. Uiteindelijk zal hij de kisten gebruiken om naar de bananen te grijpen, hij heeft dus inzicht gekregen in de situatie. Het moment waarop de aap tot het inzicht komt om de kisten te gebruiken, noemt men de aha-erlebnis. Dit wijst op het feit dat de oplossing, of het inzicht, plots komt en dat er dus geen geleidelijk proces aan vooraf gaat.

Dit inzichtelijk leren kan ook toegepast worden op mensen. Een kind heeft bijvoorbeeld zin in een koekje, maar de koekjestrommel staat in de kast op de derde plank. Het kind kijkt rond in de keuken en ziet een keukenstoel staan. Hij/zij zal het inzicht krijgen dat als je ergens niet bij kan, je een stoel of een trapje moet nemen. Op die manier zal het kind wel aan de koekjestrommel kunnen. In dit voorbeeld gaat het om mensen, je zou dus ook kunnen denken dat het kind dit gedrag aangeleerd heeft. Om aan te tonen dat het kind dit geleerd heeft aan de hand van inzichtelijk leren heeft Köhler gebruik gemaakt van apen, aangezien zij geen aangeleerd gedrag kennen moeten zij dus wel inzichtelijk leren.

Vragen

1. Wat is inzichtelijk leren?

2. Noem een voorbeeld van individueel leren?

3. Noem een voorbeeld van groepsverband leren?

4. Wat doet de chimpansee om de tros bananen te pakken?

5. Wat doet de kraai om het eten er uit te krijgen?

Problem solving bird

Stefan & Laura