Perm-Trias-massa-extinctie

Door Deborah Pitti & Amber Winkelaar

Inleiding

De Perm-trias-massa-extinctie was de grootste massa-uitsterving ooit, waarbij diverse diergroepen van de aardbodem verdwenen. Deze massa-uitsterving vond ongeveer zo'n 251 miljoen jaar geleden plaats bij de overgang van het Perm naar het Trias.

Wanneer?

Het is lang niet duidelijk geweest wanneer deze uitsterving nu precies plaats had gevonden. Maar onderzoeken gepubliceerd in 1998/2000 namen alle twijfels weg. Doordat er Uranium-lood is gevonden aan het mineraal zirkoon in de gesteente in Zuid-China. Daaruit konden ze aantonen dat de uitsterving 251,4 en ongeveer 0,3 miljoen jaar gelden plaatsvond.

Het artikel dat komt uit 2000 is nog stelliger, de perm-trias massa extinctie was 251,4 miljoen jaar geleden. Dat baseren ze op uitstervingspatronen van dieren (organismen) die rondgezwommen hebben, zijn doodgegaan, en daarna zijn gevonden in dezelfde gesteenten in Zuid-China.

In het plaatje hieronder zie je de perm is trias. Vooral de ‘Lopingien’ en de ‘vroege trias’ zijn van belang voor het bepalen van de massa-uitsterving.

Wie?

Geen uitsterving is zo groot als de Perm-Trias extinctie. Een groot deel van het leven was uitgestorven door die tijd. Voor bepaalde diergroepen was het helemaal afgelopen. (Andere groepen leden zware verliezen op geslachtsniveau en stierven bijna uit zoals slakken, ammonieten, etc.) Ook paar micro-organismen stierven hierdoor uit.

Mede rugosa-koralen stierven ook helemaal uit. Daardoor was er nauwelijks riffen in het begin van de Trias.

Insecten hadden het ook erg zwaar op het land. Eveneens als de planten, bomen verdwenen of te wel stierven uit, maar kwamen na korte periode weer terug. Alleen de gewervelde dieren overleefden het maar net. Door de massale uitsterving van het plantenrijk, had dat natuurlijk ook gevolgen voor de andere organismen.

Big image

Waar?

De Perm-Trias grens is goed zichtbaar in gesteenten in Zuid-China. In Zuid-China zijn de gesteenten het meest compleet en mist er weinig tijd. In nederland zijn er geen gesteenten van de Perm-Trias zichtbaar maar wel in, Noord-Amerika, Antarctica, Afrika en Iran.



Dit zijn plekken van de perm trias grens op aarde (zie nummers)

Big image

Hoe?

Vulkanisme? Een inslag van een hemellichaam? Klimaatverandering? Zoals bij vele massa-extincties zijn ook in dit geval deze oorzaken genoemd. Alles hangt af van hoeveel bewijs er is, en tot nu toe heeft grootschalig vulkanisme daarbij een streepje voor op een inslag van een asteroïde of een komeet.


Er zijn veel bewijzen over verschillende soorten oorzaken, hoe deze extinctie is ontstaan.

Het meest overtuigende bewijs is een kraterrand dat komt uit de oceaan ten noordwesten van Australië. Hier zou een hemellichaam rond 250,1 ongeveer 4,5 miljoen jaar geleden zijn ingeslagen en een kraterrand hebben achtergelaten. Maar nog steeds weten we niet, of het invloed had op de omgeving, of dat het een inslagkater is, en of de leeftijd wel klopt.

Uit een ander onderzoek werd gebleken dat de hoeveelheid koolstofdioxide steeg in de atmosfeer. Tevens steeg over de hele wereld de temperatuur met 8 tot 10 graden. Het verschil zag je vooral op de polen

Hierdoor kan er verklaren worden dat er in die tijd veel zuurstofarme wateren bestonden. Dit was een groot probleem voor alle organismen in de oceanen. Door de temperaturen was er nauwelijks een waterkringloop en bleef het warme wateroppervlak op de oceaan liggen. Hierdoor was er weinig zuurstof op de bodem van de wateren. Deze ‘anoxia’ wordt dan ook niet gezien als dè belangrijkste reden van uitsterving rond de Perm-Trias grens.

De temperatuurstijging kan ook veroorzaakt zijn door een reusachtige vulkaan in Siberië. Dit is volgens veel wetenschappers oorzaak nummer 1. Het hele oppervlak van Siberië en China was die tijd helemaal bedekt met lava.

Die vulkaan zorgde ervoor dat er veel koolstofdioxide in de atmosfeer kwam. Hierdoor ontstond de opwarming van de Aarde.

Maar toch weten de onderzoekers niet zeker of dit alleen de oorzaak was van deze extinctie. Het kan ook zijn dat er een massale steenkoolverbranding was, waardoor er een grote gaswolk vormde tot in Canada! Natuurlijk kwam bij de verbranding ook koolstofdioxide vrij en giftige stoffen.

Dit zijn dus verschillende soorten mogelijke oorzaken hoe deze extinctie is ontstaan...

Na de extinctie?

Veel organismen stierven uit. De overlevers konden (mogelijk) redelijk goed tegen een lage zuurstofconcentratie. Oftewel de organismen die het hebben overleefd zijn voornamelijk de organismen die zonder veel zuurstof kunnen leven. Niet alleen zij overleefden maar ook de kleinere organismen (slakken, vissen), omdat ze zo klein waren hadden ze weinig voedsel nodig en dus een grotere kans op overleving. Ook bijna alle koralen waren uitgestorven op de grens. Het duurde tot in het midden van de Trias totdat de koralen weer begonnen te groeien. Het was dus heel erg rustig op de oceaanbodem net na de extinctie, dat was ook zo op het land. Wat bijzonder aan deze massa extinctie is, is dat het herstel heel erg lang geduurd heeft. De eerste 5 miljoen jaar na de uitsterving vormden zich geen tot weinig soorten op de oceaanbodem, voor op het land duurde het herstel zelfs 30 miljoen jaar. Bij andere extincties was er niet zo’n lange tijd nodig. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat de wateren niet meteen weer vol zuurstof zaten en dat de aarde nog steeds veel lava uitspuwde waardoor de leefomstandigheden nog niet goed genoeg waren.