Tronpeta

Egilea: Ander Madariaga

Tronpeta

Tronpeta haize-intrumentua da, metalen taldekoa baita ere eta, gainera, oso hedaturik dagoena. Tresna hau jotzen dutenei tronpeta-jotzaileak edo tronpetariak esate zaie. Instrumentu hau hainbat kolorekoa izan daiteke, baina normalean edo arruntena, kolore urrekoa izaten da. Eta gainera, hainbat motatakoak daude.

Tronpetak hiru balbula ditu, bi txiki eta handi bat. Denak dira garrantzitsuak; baina, lehenengoa eta handi dira garrantzitsuak gehienbat. Eta balbula honeei esker haizea, garraiatzea lortzen da.
Buru batean ahoa du, eta bestean zabalduz doan tutu bat. Beheko irudian ikusten den bezala. Tutuaren soinuaren luzeera uzteko, hiru pistoi ditu. Hotz bizia, argia, sakorra eta metal-antzekoa du gure musika tresna honek, eta hiruzpalau zortziduneko hedadura ere.
Tronpetaren jatorria, beste haize-instrumentu batzuek bezala, hainbat milaka urteko historia dute. Antzinan zibilizazio handi guztiak erabili duten instrumentu bat da, hau da, egiptiarrak, grekoak eta erromatarrak batez ere.
Charles Clagget-ek egin zuen gaur egungo lehen tronpeta 1790. urtean. Eta ia gauza guztiak bezala urteetan zehar obetzen joan dira.
Metalezko instrumenturik zaharrenetako bat da. Instrumentu hau jatorriz militarra da, asko erabiltzen baitzen armadako joaldi desberdinak egiteko. Antzinako tronpeta luzea eta estua zen, eta erabiltzen zaila.

Gaur egungo orkestran, fa, si bemol eta do-n dauden tronpetak erabiltzen dira. Eta batez ere Jazz musikatan erabiltzen den instrumentu bat da. Hemen behean ikusten dozue tronpeta-jotzaile ospetsu batzuk:

Eta hona hemen goian aipatutako tronpetisten abesti famatu batzuk:
Hona hemen Miles Davisen "So What"
So What by.Miles Davis
Hona hemen Louis Armstrongen " When The Saints Go Marching In "
When The Saints Go Marching In - live in Australia - Louis Armstrong
Hona hemen Dizzy Gillespieren " The Pushers"
Dizzy Gillespie - The Pushers