Vulkanisme in Italië

Door Ivo Rap en Jasmijn van Schie

Wat is vulkanisme, en hoe ontstaat het? (B69)

Vulkanisme is een situatie waarbij materiaal uit de aarde via een gat in de aardkorst naar buiten komt. Een voorbeeld van deze materialen is magma (een soort stroop van gesmolten stenen).

Soms wordt deze magma explosief uit het gat de lucht in geslingerd. Daarbij komen veel asdeeltjes vrij. Dit proces heet: een vulkaanuitbarsting (of eruptie). Wanneer de magma buiten het gat, en dus naar buiten is gestroomd, heet het lava.

Het uitgestroomde materiaal vormt rond het uitstroomgat (de krater) een berg. Die berg is een vulkaan. Een voorbeeld van een vulkaan is de beroemde Vesuvius vulkaan Italië. Deze is wel meer dan 9 keer uitgebarsten!



Vulkanisme ontstaat bij subductie. Dit is als een wat lichtere oceanische aardplaat onder de zwaardere continentale aardplaat duikt. De oceanische plaat duikt dan heel diep de aarde in. Soms wel tot 700km diep! De plaat smelt tot magma, stijgt dan met grote kracht naar boven, en breekt dan door de aardkorst heen.

Een andere vorm van vulkanisme is als er divergentie op de zeebodem plaatsvindt. Dit is als twee platen van elkaar wegschuiven op de. Tussen de twee platen ontstaat een kloof. Uit die kloof stroomt magma naar boven, en stolt op de zeebodem. Zo'n vulkaan heet: een mid-oceanische rug.

Italië is een gebied waar dit vaak voorkomt. Er zijn namelijk zo'n 30 vulkanen in Italië!

Waaronder de bekende: Vesuvius, Etna, en de Stromboli.


Bronnen:

http://dier-en-natuur.infonu.nl/natuur/61385-vulkanen-in-europa-italie.html

http://www.vulkanisme.nl/bekende-vulkanen.php

De Geo Basisboek, aardrijkskunde voor de onderbouw

Verschillende soorten vulkanen (B70)

Van de 15.000 vulkanen op de aarde zijn er 3 soorten:

1. De Schildvulkaan.
Deze komen voor bij divergentie. Dit komt eigenlijk op hetzelfde neer als een mis-oceanische rug, alleen is het nu niet op de zeebodem. de magma is dun en makkelijke vloeibaar, en als de schildvulkaan uitbarst. Bij een eruptie stroomt de lava over een groot gebied uit, wat een schild-achtige helling veroorzaakt. De uitbarstingen zijn niet explosief, omdat de magma makkelijk naar buiten kan stromen. De Ferdinandea is een voorbeeld van een mid-oceanische rug, maar geen schildvulkaan. De Etna is een voorbeeld van een schildvulkaan.


2. De Caldeiravulkaan.

Dit is een oude vulkaan met een kilometers brede krater. Deze is ontstaan bij het instorten van een dak van een leeggelopen magmakamer. Vaak vormt er dan weer een nieuwe krater en een kratermeer.

Voorbeeldeen hiervan zijn: het meer van Bolsena, Monte Somma, en het Vicomeer.


3. De Stratovulkaan (of samengestelde vulkaan).

Dit is de gevaarlijkste en meest indrukwekkende vulkaansoort. Deze ontstaat bij subductie.

Hij is opgebouwd met afwisseling van een laag lava, dan vulkanische as, dan weer lava etc. Omdat de magma dik en stroperig is, kan de magma er niet makkelijk uit, wat zorgt voor explosieve erupties. Alleen als de druk zodanig is dat er geen andere mogelijkheid is dan uitbarsten, barst hij uit.

Die eruptie is zeer gevaarlijk: bij de eruptie worden grote klonten lava, as, giftig gas en stoom hoog de lucht in geslingerd.

Soms daalt er een gloeiend hete wolk van stoom met een hele hoge snelheid van de vulkaanhelling af. Deze wolk heet een pyroclastische stroom.

Ook kunnen er modderstromen ontstaan als eventuele sneeuw op de hellingen smelt door de geweldige hitte.

Een paar voorbeelden zijn: de Etna (de top), en de Vesuvius.


Bronnen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Categorie:Vulkaan_in_Italië

De Geo Basisboek, aardrijkskunde voor de onderbouw

Postvulkanische verschijnselen

Er zijn een heleboel soorten van vulkanische verschijnselen waaronder de vulkanen.

In dit artikel gaan we her hebben over geisers en postvulkanische verschijnselen.

Wat is een geiser en hoe barst het uit?

Een geiser is een heetwaterbron die met tussenpozen water en stoom door de lucht spuit.

Onder de grond zit magma en water, de magma zet al het water aan de kook waardoor de stoom hiervan uit de grond wil. De stoom komt uit de grond door een scheur in de grond. Zodra de stoom hieruit is moet het water weer warmer worden om het hele verhaal te herhalen. In Cascate del Mulino heb je ook geisers deze geisers barsten ongeveer om de 30 minuten uit.

Wat zijn postvulkanische verschijnselen?

Postvulkanische verschijnselen zijn verschijnselen die na vulkanische verschijnselen plaatsvinden, deze verschijnselen hebben altijd te maken met de warmte van de aarde, die blijft lang achter ook al is een vulkaan eigenlijk dood. Onder deze verschijnselen vallen dus ook geisers en minerale bronnen als in Cascate del Mulino.

https://www.tripadvisor.nl/Attraction_Review-g1184643-d1837220-Reviews-Cascate_del_Mulino-Saturnia_Manciano_Province_of_Grosseto_Tuscany.html

De geo basisboek B71

http://www.vulkanisme.nl/vulkanische-verschijnselen.php

Hotspotvulkanen

Meestal ontstaan vulkanen door platentektoniek maar hotspots zijn anders. Ze ontstaan door de mantelpluim die door de aardmantel naar boven komt, een mantelpluim is magma dat door de aardmantel naar boven komt. Dit geeft een enorme druk aan op de aardkorst die uiteindelijk gaat scheuren en als dat gebeurt heb je een vulkaan, bij hotspotvulkanen blijft deze mantelpluim altijd op dezelfde plek ookal bewegen de platen hierboven, zo kan er een keten van vulkanische eilandjes ontstaan, een hotspot creëert schildvulkanen dat heeft u waarschijnlijk al gelezen in een vorig artikel. We hebben lang gezocht maar uiteindelijk hebben we helaas niks kunnen vinden over hotspots in Italië.


Bronnen:

B72

https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Hotspot_(geologie)

http://www.vulkanisme.nl/ontstaan-vulkanen.php