Woorden aan elkaar schrijven!

Sara Schilperoort & Mirte Slaats

Uitleg samenstellen


Aan elkaar of los


- Samenstellingen van twee of meer woorden schrijf je in het Nederlands aan elkaar. Een samenstelling is een woord dat is opgebouwd uit twee of meer woorden die ieder zelfstandig kunnen voorkomen:
Dus tuinman, politieacademie, televisietoestel, koffiezetapparaat, kortetermijngeheugen, nietszeggend, trompetsolo, alcoholhoudend en viersterrenhotel.

- Getallen tot honderd en samenstellingen met honderd en duizend schrijf je aan elkaar: Dus tweeënzestig, zeshonderd, twaalfduizend

- Voornaamwoordelijke bijwoorden schrijf je aan elkaar: ervoor, daarnaast, erachter en hierbinnen.


Bron: http://cambiumned.nl/spellingregelslosvast.htm

Stappenplan samenstellen

Is het linkerdeel een zelfstandig naamwoord?

nee -> schrijf -e-

rodekool, knarsetanden


Ja -> Heeft het linkerdeel een meervoud dat eindigt op -en?

Nee -> schrijf -e-

gerstenat, aspergesoep


Ja -> Heeft het linkerdeel een meervoud op -es?

Nee -> schrijf -en-

perensap, lerarenopleiding, linzensoep


Ja -> schrijf -e-
weidevogel


Bron: http://woordenlijst.org/leidraad/8/1/

Uitleg koppelteken

Een liggend streepje gebruik je om:


- Af te breken

- Als een woord niet meer op een regel kan, gebruik je het streepje om af te breken.

- Een woord mag je alleen afbreken aan het einde van een lettergreep.

- Te scheiden

- Om te voorkomen dat er uitspraakproblemen ontstaan, gebruik je een streepje als scheidingsteken: zee-eend, zo-even en gedachte-experiment.

- En te koppelen

- Het koppelteken gebruik je:

- In namen van getrouwde vrouwen: mevrouw Jansen-Van Kempen.

- Na voorvoegsels als: adjunct-, non-, niet-, oud- en s(S)int

- Adjunct-commies, non-actief, niet-roker, oud-ambassadeur, sint-bernard

- In samengestelde aardrijkskundige namen: Noord-Hollands, Zuid- Amerikaans, Noordoost- Duitsland, Noord-Brabant.

- In samenstellingen van symbolen en afkortingen: 65-jarige, tv-toestel, ?-teken.

- In samenstellingen waarvan de beide delen gelijkwaardig zijn: minister-president, rooms-katholiek.


Bron: http://cambiumned.nl/spellingregelslosvast.htm

Oefenzinnen samenstellen

Samenstellen:

- Hoogte verschil

- Groente soep

- Braam sap

- Boek plank

- Getuige verhoor


Koppelteken:

- Nepopenhaard / Nep-openhaard

- Zuurzoet / Zuur-zoet

- Een 50 m-bad / Een 50m-bad

- Ge-e-bankierd / Geëbankierd

- De remslaap / De rem-slaap

KennisKanon: aaneenschrijven