Voeding bij Diabetes Melitus type 1

Gezonde voeding voor uw kind met Diabetes Melitus type 1

Gezonde voeding

Gezonde voeding is belangrijk voor iedereen en zeker bij de behandeling van diabetes. Immers iedereen en al onze lichaamscellen hebben energie nodig. Die energie halen we uit onze voeding. En die energie wordt in de vorm van glucose in het lichaam gebruikt. Een goede verdeling tussen voeding, insulinedosering en activiteiten is erg belangrijk om die glucosewaardes te regelen.


Mag uw kind nu geen suiker meer? Moet u nu suiker­vrije jam en koekjes in huis halen? Mag uw kind op verjaardagen alleen maar hartige hapjes nemen? Wat kan uw kind nog kiezen als u uit eten bent? Allemaal vragen die kunnen opkomen als uw kind (net) diabetes heeft.

Kinderen met diabe­tes krijgen al lang geen suikervrij dieet meer voorgeschreven, maar een gezonde voeding en een goede verdeling daarvan over de dag is van belang. Door gezond te eten heeft uw kind bovendien meer kans om gezond te blijven met diabetes. Gezond eten betekent: eet gevarieerd, niet te veel, niet te vet en voldoende groente en fruit.

Koolhydraten

Eten en drinken bevatten onder andere eiwitten, vetten en koolhydraten. Koolhydraten is de verzamelnaam voor suikers en zetmeel. Dat zijn bijvoorbeeld melksuiker (melkproducten), vruchtensuiker (fruit, sappen), suiker (snoep, koek en drankjes) en zetmeel (brood, aardappelen, rijst, deegwaren). Al deze koolhydraten dienen als brandstof en leveren het lichaam energie. Koolhydraten worden in het lichaam omgezet in glucose. Door te eten stijgt dus het gehalte aan glucose in uw bloed. Het is daarom belangrijk dat er evenwicht is tussen uw voeding en uw behandeling met insuline. Probeer de maaltijden goed te verdelen over de dag. Suikervrije koekjes, gebak en chocolade zijn niet nodig. Ze zijn vaak nog ongezond ook, omdat ze veel verzadigd vet bevatten. Light frisdrank en zoetjes zijn (in beperkte hoeveelheden) wel handig. Verder kunnen producten met suiker prima passen in uw voedingspatroon, maar wel met mate.

Koolhydraten tellen

Met het begrip "koolhydraten tellen" wordt bedoeld: het uitrekenen van de hoeveelheid koolhydraten in alles wat je eet of drinkt, om daarop te kunnen inspelen met de juiste dosis insuline in het kader van zelfregulatie. Een gelijkmatig aanbod van koolhydraten kan verspreid over de dag, en van dag tot dag, grote schommelingen in de glucosewaarden helpen vermijden. Dan is het wel handig als u weet welke voedingsmiddelen veel en welke weinig koolhydraten bevatten. Uw diëtiste kan u daar alles over vertellen.

Hulpmiddelen bij het tellen van koolhydraten

Boeken
'Zien Weten Eten' is een leuk, overzichtelijk en handig klein boekje met foto's.

‘Zoveel Suiker Vet’, ook overzichtelijk met foto's en veel voorbeelden uit de Turkse, Marokkaanse en Surinaams-Hindoestaanse keuken.

Eettabel’ van het Voedingscentrum (te bestellen via de webshop van het voedingscentrum)

Websites
www.koolhydratentabel.nl, www.koolhydraten.nl.

Mobiele Apps
‘Diapp’, ’CZ Eet & Meet’, ‘Koolhydratenkenner’.

Vet

Gezond eten heeft niet alleen met koolhydraten te maken, maar ook met vet. Belangrijk is het soort vet. Voeding met minder verzadigd vet kan het cholesterolgehalte laten dalen en daardoor de kans op hart- en vaatziekten verkleinen. Kies vaker voor producten met onverzadigd vet en beperk de hoeveelheid verzadigd vet. Laat uw kind bijvoorbeeld halfvolle of magere producten nemen, (olijf )olie en vloeibare bak- en braadproducten. Ook het eten van vis zorgt voor veel goede onverzadigde vetten.

Evenwicht

Een goed evenwicht vinden is moeilijk. Uw kind eet niet altijd hetzelfde of op dezelfde momenten en  heeft niet altijd evenveel trek. En er zijn ook bijzondere situaties waarin u weer andere keuzes maakt. Zoals tijdens verjaardagen, een etentje, vakantie of ziekte.

Belangrijkste punten om het juiste evenwicht te vinden

Verdelen: verdeel het eten over de dag, in 3 maaltijden en 3 tussendoortjes. Vaak is dit opveel dagen al een gewoonte, nu is het op alle dagen van belang. Verstandig is om voor een tussendoortje max 15 g koolhydraten te gebruiken, hier hoeft uw kind geen extra insuline voor te spuiten omdat het lichaam dit verbruikt.
Voorbeelden van tussendoortjes: een koek, biscuits, portie fruit, rozijntjes, crackers, rijstwafels of een soepstengel.
Gewoon doen: uw kind kan meestal dezelfde hoeveelheden blijven eten zoals hij of zij gewend was.
Trek!: Extra trek komt in de eerste weken van de behandeling vaak voor (vooral als er sprake is geweest van gewichtsverlies). Bij meer trek dan normaal kunt uw kind gerust wat extra eten.
Suiker is niet verboden: de voeding bij diabetes is gewone voeding, dat wil zeggen: er zijngeen “verboden” voedingsmiddelen. Een suikervrij dieet met suikervrije producten voormensen met diabetes, zoals vroeger werd geadviseerd, is niet nodig.
Light:
Het advies is om gewone limonadesiroop en frisdranken te vervangen doorfrisdrank-light en suikervrije limonadesiroop (bv. Slimpie en Burg limo-light). Je kuntvruchtensap of melk het beste bij de hoofdmaaltijden gebruiken zodat de koolhydraten mee berekend worden en tussendoor ruimte overblijft om er iets bij te eten. Bij meer dorst (bij hoge bloedsuikers) wordt geadviseerd om dranken zonder suiker te nemen: (mineraal)water, thee zonder suiker, light frisdrank, limonade van suikervrije siroop.
Speciale gelegenheden: Neem ook momenten dat er wel wat mag, bij een bijzondere gelegenheid bijvoorbeeld. Vang het eventueel op met extra insuline spuiten. Dan is het makkelijker om op andere dagen wel gezonde keuzes te maken.
Veel leren: De komende weken en maanden zal de diëtiste het vaak hebben over voeding endiabetes. Op die manier hopen we dat u snel leert hoe belangrijk goede voeding is bij diabetes.

Begeleiding

Een diëtiste is er om u te ondersteunen. Niet door u te vertellen wat uw kind niet mag eten. Wel door u tips te geven hoe uw kind met diabetes lekker en vooral zo normaal mogelijk kan blijven eten zoals de rest van het gezin.

De diëtist geeft uitleg over de relatie voeding en bloedglucosewaarde. Welke voeding heeft er invloed op en hoe kan dat dan het beste genuttigd worden. Tevens geeft zij informatie over hypo's en hypers en wat dan te doen. Door ook het gewicht te monitoren en eventueel andere medische aandoeningen die spelen mee te nemen in de behandeling wordt er een uitgebalanceerd advies opgesteld. De diëtiste heeft regelmatig overleg met de diabetesverpleegkundige en kinderarts zodat de behandeling optimaal is.

Tips

-Wordt lid van de Diabetes Verening Nederland: www.dvn.nl·-Op www.voedingscentrum.nl staat veel informatie over gezonde voeding en hier kunt u precies vinden hoeveel voedingsstoffen uw kind nodig heeft.-Wat is gezond eten eigenlijk? Vraag de gratis brochure ‘Lekker en gezond eten met diabetes’ aan, via www.diabetesfonds.nl/informatie.-Op de website www.diabetesopschool.nl kunt u documenten downloaden die helpen bij het maken van goede afspraken met de school. Daar vindt u ook een lijst van traktaties met het aantal koolhydraten erbij. Handig om ook de juf mee te laten tellen.-De Diabetesvereniging Nederland (DVN) heeft de folders ‘Tien dingen die ik moet weten over een kind met diabetes in mijn groep’ en ‘Kinderen (voor ouders)’, met uitgebreide tips. Zie www.dvn.nl en www.kiddox.nl.-Ook handig is de website www.sugarkids.nl, speciaal voor kinderen met diabetes van zes tot zestien jaar.-Er is een leuk boek gemaakt door kinderen die zelf diabetes hebben: ‘Meet, Weet, Spuit, Vreet’. Handig voor uw kind én voor u. Kijk op www.diabetesfonds.nl/meet-weet-spuit-vreet.-U hoeft niet alles zelf uit te vinden. Kijk naar ervaringen van andere ouders op www.diabetesforum.nl.
Big image